Inleiding

iDevice-pictogram Inleiding
Alvorens met de eigenlijke leerstof te beginnen, kan het toch handig zijn om enkele kernbegrippen uit het vierde jaar chemie eens op te frissen. Daarom staan we kort stil bij de classificatie van stoffen en materie. Daarnaast is het ook belangrijk eens stil te staan bij de termen polair en apolair. Ze komen vaak aan bod in de komende thema's: organische verbindingen en hun reacties en stoffen in de cel.

iDevice-pictogram Herhaling: materie

 

 

Materie kan opgebouwd zijn uit een mengsel van zuiver stoffen of uit een zuivere stof. Mengsel bestaan uit meerdere zuivere stoffen bij elkaar. Zuivere stoffen bestaan slechts uit één specifiek chemische stof met welbepaalde eigenschappen (smeltpunt, kookpunt, ...). In dit hoofdstuk bestuderen we enkel zuivere stoffen.

Zuivere stoffen kunnen organisch zijn van aard of anorganisch.
Anorganische producten uit ons dagelijks leven zijn: metalen, edelgasen in de lucht, NaOH, diamant, mineraalwater met ionen als natrium,...
Koolstofverbindingen of organische verbindingen zijn uit een beperkt aantal elementen opgebouwd: C (altijd), H (meestal), O, N, S en halogeenatomen (F, Cl, Br, I).
Klein aantal atomen, maar zeer grote moleculen mogelijk: uiteindelijk veel meer verbindingen (en veel complexer) dan in minerale verbindingen.

Enkelvoudige stoffen zijn stoffen waarvan de moleculen zijn opgebouwd uit een enkel chemisch element (zoals zuurstof).
Samengestelde stoffen zijn stoffen waarvan de moleculen opgebouwd zijn uit meerde chemische elementen. Organische stoffen zijn dus steeds samengesteld.


iDevice-pictogram Herhaling: Polair - Apolair

Een polaire verbinding is een chemische verbinding waarin de elektronen zodanig verdeeld zijn, dat het centrum van de negatieve ladingen niet samenvalt met het centrum van de positieve ladingen. De bindingselektronen zijn sterk naar de negatieve zijde getrokken. Polaire deeltjes zijn deeltjes met een duidelijke scheiding in een positieve en een negatieve zijde. Een polaire verbinding is het tegenovergestelde van een apolaire verbinding. In de onderstaande figuur vind je HF en H2O. Twee voorbeelden van polaire verbindingen.

Een apolaire verbinding is een chemische verbinding waarin de elektronen zodanig verdeeld zijn, dat het zwaartepunt van hun negatieve lading samenvalt met het zwaartepunt van de positieve lading. Als gevolg daarvan zal een positief deeltje niet worden aangetrokken of afgestoten door een apolaire verbinding.

Een voorbeeld van een apolaire verbinding is methaan (CH4). Methaan is een apolaire verbinding omdat de (relatief positieve) waterstofatomen symmetrisch rondom het centrale koolstofatoom gegroepeerd zijn.Koolwaterstoffen zijn over het algemeen apolair. Ook vetten, zijn betrekkelijk apolair, omdat ze voor het grootste deel uit lange apolaire ketens bestaan.

Uitbreiding: De mate waarin verbindingen polair zijn, wordt uitgedrukt in het dipoolmoment.